CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Türkiye’deki iş sağlığı ve güvenliği sorunlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a yanıtlaması için 8 soru yöneltti. Türeli, ülkemizde iş cinayetlerinin önlenemediğini ve bu konuda ciddi bir kriz yaşandığını ifade etti.
Türeli, yaptığı açıklamada, Türkiye’deki iş sağlığı ve güvenliği sorunlarının yalnızca teknik eksikliklerden ibaret olmadığını, yıllar içinde çok sayıda işçinin hayatını kaybetmesine sebep olan derin bir toplumsal yaraya dönüştüğünü vurguladı. 30 Haziran 2012’de yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası’nın, 13 yıl geçmesine rağmen iş cinayetlerini azaltamadığını, aksine bu süreçte ölümlerin arttığını dile getirdi. Kamuoyunda “iş cinayetleri” olarak adlandırılan bu trajik durumun, mevcut yasal düzenlemelerin pratikte etkisiz olduğunu gösterdiğini belirtti.
**25 BİNİ AŞKIN İŞÇİ HAYATINI KAYBETTİ**
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre, 2013 ile 2026 Nisan dönemi arasında toplam 25,049 işçi iş kazaları nedeniyle yaşamını yitirdi. Türeli, bu verilerin 6331 sayılı yasanın iş cinayetlerini azaltma konusunda yetersiz kaldığını gösterdiğini savundu.
**DENETİM MODELLERİ İYİLEŞTİRİLMELİ**
Türeli, iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimlerinin işverenden doğrudan ücret almasının bağımsız denetim mekanizmalarını zayıflattığını ifade etti. Özel şirketler aracılığıyla yürütülen işyeri merkezli denetim modelinin çıkar çatışmalarına yol açtığını belirten Türeli, bu sistemin yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.
**BAKAN IŞIKHAN’A YÖNELTİLEN 8 SORU**
Türeli, Bakan Işıkhan’a şu soruları yöneltti:
1. Ülkede yüksek ölümlü iş kazalarının temel nedenleri nelerdir?
2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası, işçi sağlığı açısından somut bir katkı sağlamış mıdır?
3. İş güvenliği uzmanlarının işverenle olan ücret ilişkisine bağlı mevcut sistemin etkili olmadığı yönündeki tespitlere katılıyor musunuz?
4. Kamu kurumlarının iş sağlığı ve güvenliği sistemine dahil edilmesinin sürekli ertelenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
5. Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği sistemini yeniden gözden geçirmesi gerektiği görüşüne katılıyor musunuz?
6. İnşaat, tarım ve madencilik gibi yüksek riskli sektörlere özel düzenleme hazırlığı var mı?
7. Giderleri kamu tarafından karşılanan özerk bir denetim otoritesinin kurulmasına nasıl bakıyorsunuz?
8. İş kazalarının azaltılması için somut politika ve kurumsal adımlar ne zaman hayata geçirilecektir?
**YENİ BİR DENEYİM İHTİYACI**
Türeli, iş sağlığı ve güvenliği alanında bağımsız bir denetim modeline geçilmesi gerektiğini savunarak, iş güvenliği profesyonellerinin ücretlerinin kamu tarafından finanse edilen bir havuzdan karşılanmasını önerdi. Ayrıca, uluslararası standartlarla uyumlu, yaşam hakkını merkeze alan ve kamusal denetimi esas alan yeni bir sistemin kurulması çağrısında bulundu.
